De pagina is om, maar wat heb ik gelezen?

Ken je dat? Je leest een boek, je slaat de pagina om en je denkt: hé, wat heb ik nou eigenlijk gelezen? Je zat te dagdromen en je ogen deden het werk, maar je hoofd was ergens anders.

Bij mij gebeurt dit meestal als ik eigenlijk te moe ben om te lezen of als ik te veel aan m'n hoofd heb. Maar de laatste tijd gebeurt het me steeds vaker op heel random momenten: wanneer een tekst simpelweg te glad is om te blijven plakken.

De klik die ontbreekt

Misschien herken je het wel. Je begint te lezen. Een artikel, blog of een social post of zo. De zinnen lopen perfect, de woorden zijn mooi gekozen, maar halverwege merk je dat je alleen nog maar letters scant. De woorden landen niet. En dus haak je af, je scrollt door of klikt het weg. De 'vonk' ontbreekt die je bij de les zou moeten houden. De 'human touch'.

Waarom je brein eigenlijk afhaakt

Je breint haakt af, omdat het o zo slim is! Wij mensen ruiken voorspelbaarheid in de tekst. Een tekst die 100% door AI is geschreven, mist juíst wat teksten zo interessant maakt. Dit zijn dingen die je onbewust voelt als je zo'n tekst ziet of leest:

• De opbouw is een tikkeltje te braaf en altijd hetzelfde. Je krijgt een inleiding, uitleg en een conclusie. AI concludeert alles. Je haakt al een beetje af.
• Het is allemaal een beetje te beleefd, te neutraal. Je mist die ene eigenzinnige observatie of de nuchtere blik van de schrijver. Of een grapje of een iets te scherpe opmerking. Daardoor raakt het je niet.
• Er komt altijd een kant-en-klare conclusie. Maar heeft alles een conclusie nodig? Nee hoor. De beste teksten laten juist wat ruimte over voor je eigen verbeelding. Die prikkelen je om zelf even na te denken. En dat houdt je nou net bij de les!
• Het mist de echtheid. Wij staan met onze voeten in de klei, wij beleven en ervaren het leven. Juist die specifieke details uit de praktijk of jouw persoonlijke anekdote zorgen voor de verrijking van een tekst. Juist daarin zit de verbinding.

Verrijking, geen vervanging

Ik vind AI een waanzinnige verrijking. Het is een versneller die helpt om bergen werk te verzetten en op nieuwe ideeën te komen. Maar het is een copiloot, je zit samen aan het stuur. Het is geen vervanger.

Het verschil tussen een tekst die je direct weer vergeet en een tekst die je écht raakt, zit 'm in de menselijke filter. Jouw eigenzinnige observatie, dat specifieke woord dat precies bij jou past of dat ene voorbeeld uit je eigen praktijk. Dat zijn de dingen die ervoor zorgen dat een lezer niet afdwaalt naar z'n to do-lijstje in z'n hoofd, maar blijft lezen. En wie weet overgaat tot actie.

Aandacht als basis

Goede teksten houden aandacht vast. Het verschil maak je niet met betere algoritmes, maar met je eigen pen. Of die van mij. Daarmee hoef je nooit meer bang te zijn dat iemand halverwege de pagina vergeet wat-ie ook alweer aan het lezen was.